Makine ve Aksamları Sektörü

Dünya ticareti içinde yaklaşık %15 civarında bir paya sahip olan ve dünya geneli ihracatında özellikle son yıllarda büyük ölçüde artışlar gerçekleştiren makine sektörünün, diğer sektörlere olan katkısı sebebiyle önemi giderek artmaktadır. Bugün, ileri teknolojiye sahip ve makine ticaretinde söz sahibi ülkelere ihracat yapan Türkiye’de de, son yıllarda en fazla önem verilen sektörlerden birisi makine sektörü olmuştur. Makine imalat sanayi bütün dünyada olduğu gibi ülkemizin sanayileşmesinin de itici gücüdür ve gelecekte de ülkemizin gelişiminin temel taşı olacaktır.

Türkiye’de toplam makine imalatı 20 milyar € düzeyinde olup, Avrupa ülkelerindeki toplam imalatın %5’i oranındadır. Toplam makine imalat değeri bakımından Türkiye’nin, Avrupa ülkeleri arasında 6. sırada yer aldığı görülmektedir. Türkiye’den daha fazla imalatı olan ülkeler sırasıyla; Almanya, İtalya, İngiltere, Fransa ve İspanya’dır.

Türk makine sanayiinde üretilen başlıca ürün grupları: reaktör ve kazanlar; türbinler ve turbojetler; pompalar ve kompresörler;  vanalar;  klimalar ve soğutma makineleri; ısıtıcılar ve fırınlar; hadde ve döküm makineleri; gıda sanayii makineleri; tarım ve ormancılık makineleri; yük kaldırma, taşıma ve istifleme makineleri; inşaat ve madencilik makineleri; kağıt ve matbaacılık makineleri; yıkama, kurutma ve ütüleme makineleri; tekstil ve konfeksiyon makineleri; deri işleme makineleri; kauçuk ve plastik işleme makineleri; metal işleme makineleri ve takım tezgahları; motorlar ve yedek parçaları;  büro makineleri; rulmanlar, silah ve mühimmat ile ambalajlama makineleridir.

Makine imalat sanayimizin çoğu KOBİ  niteliğinde olan firmalarının, teknolojik gelişmelere hızlı cevap verebilme, uygun işgücü ve gelişmiş mühendislik becerileri uluslararası pazarlardaki rekabet gücümüzü artıran  unsurlardır. Diğer taraftan, Türk Makine İmalat Sanayii’nde her türlü makine ve aksamın yüksek kalitede ve makul fiyatlarda üretimi yapılmaktadır. Özellikle sipariş üzerine imal edilen makine ve komple tesislerde rekabet gücümüz yüksektir. Birçok alt sektörde yurt içi talebi kendi üretimi ile karşılama kapasitesine sahip olan Makine İmalat Sanayii AR-GE ve inovasyona büyük önem vermektedir.

2001 yılında 1,8 milyar $ olan Türkiye’nin toplam makine ve aksamları ihracatı, 2008 yılında 10,3 milyar $’a ulaşmış, 2009 yılında ise 8,1 milyar $ olarak kaydedilmiştir. Tüm dünyayı etkileyen global finansal krizin ardından hızlı büyümesine devam eden sektör 2010 yılının ilk 6 ayında ihracatını %16,7 artışla 4,4 milyar $’a taşımıştır. 2010 yılı ilk 6 ayı itibarıyla Türkiye’nin toplam ihracatından %8 pay alan Türk makine sektörü 2023 yılında 100 milyar $ ihracat hedefini de aşmayı planlamaktadır.

Türk makine imalat sektöründeki ihracatçılarımızın önemli avantajları bulunmaktadır. Üretim sürecinde yerli girdi oranının %80-85 seviyelerinde olması, son yıllarda dünyadaki globalleşmeye paralel olarak firmalarımızın dış pazarlara yönelmeleri, ülkemizin coğrafi açıdan önemli pazarlara yakın olması bu avantajlardan sadece başlıcalarıdır.

200’ü aşkın ülkeye ihracat gerçekleştiren Türk makine firmaları farklı pazarlara açılmaya çalışmaktadır.  İmalat artışını ihracata yönlendiren sektörün ihracatında AB ülkeleri ve ABD başta gelmektedir. 1990 yılından bu yana yaklaşık %20 oranında yıllık büyüme gösteren Türk Makine İmalat Sanayi, dünyada konumunu sağlamlaştırmaya devam etmektedir. Her geçen yıl dünya makine ihracatındaki payını arttıran ülkemiz, 2009 yılında dünya sıralamasında 29. sırada yer almıştır. 

Tablo - Makine ve Aksamları Sektörü İhracat Rakamları (USD)

*84. fasıl itibarıyla fiili rakamlardır.